Duygusal Validasyon Nedir? Duyguları Onaylamanın Yolları

Duygusal validasyon nedir? Bir kişinin yaşadığı duyguyu yargılamadan, küçümsemeden ve hemen düzeltmeye çalışmadan kabul etmek anlamına gelir. Karşımızdakinin hissettiği şeyin onun için gerçek ve anlaşılır olduğunu göstermektir. Bu yaklaşım duyguyu haklı bulmak zorunda değildir, yalnızca o duygunun var olma hakkını tanır ve kişinin kendini yalnız hissetmesini önler.

İçindekiler

• Duygusal validasyon nedir ve neden önemlidir?
• Duyguları onaylamak ile onları haklı bulmak aynı şey midir?
• Bir kişinin duygusunu onaylamanın belirtileri nelerdir?
• İlişkilerde bu yaklaşım nasıl uygulanır?
• Kendi duygularımızı onaylamak ne anlama gelir?
• Sık yapılan hatalar nelerdir?
• Sıkça Sorulan Sorular

Özetle, bu yazıda konunun nedenleri, belirtileri ve sağlıklı başa çıkma yolları uzman bakışıyla ele alınıyor.

Duygusal validasyon nedir ve neden önemlidir?

Duygusal validasyon, insan ilişkilerinde çoğu zaman fark edilmez ama etkisi büyüktür. Bir insan üzgün olduğunda ona ağlama, geçer demek yerine çok üzülmüş olmalısın demek, onun iç dünyasına bir kapı aralar. Bu küçük fark, kişinin anlaşıldığını hissetmesini sağlar.

Onaylanmayan duygular kaybolmaz, sadece yer altına iner. Kişi hissettiği şeyin yanlış olduğunu düşünmeye başlar ve zamanla duygularını saklamayı öğrenir. Oysa duygusal validasyon, o duyguya nefes alacak alan açar. Böylece kişi rahatlar ve düşüncelerini daha açık paylaşır.

Duyguları görülen bir insan, gerginlik anında daha çabuk sakinleşir. Anlaşıldığını hissetmek beynin alarm sistemini yatıştırır ve kişi düşünmeye açık hale gelir. Bu yüzden onaylayıcı bir yaklaşım, tartışmaların büyümeden çözülmesine yardımcı olur. Zamanında söylenen tek bir cümle bile tartışmanın büyümesini engelleyebilir.

Duyguları onaylamak ile onları haklı bulmak aynı şey midir?

Bu ikisi sık karıştırılır ama aralarında önemli bir fark vardır. Bir duyguyu onaylamak, o duygunun kişide var olduğunu kabul etmektir. Haklı bulmak ise davranışa ya da düşünceye onay vermektir. Bir çocuğa kardeşine kızdığın için seni anlıyorum demek onun öfkesini onaylar, ama vurmasına izin vermek anlamına gelmez.

Duygusal validasyon tam da bu ayrımda güç kazanır. Duyguyu tanırsınız, davranışa sınır koyarsınız. Böylece hem kişi anlaşıldığını hisseder hem de sağlıklı çizgiler korunur. Bu denge, özellikle çocuklarla ve gençlerle kurulan bağda çok değerlidir.

Bir kişinin duygusunu onaylamanın belirtileri nelerdir?

Onaylayıcı bir yaklaşım hem sözlerde hem beden dilinde kendini gösterir. En sık görülen işaretler şunlardır.

• Karşıdaki kişinin sözünü kesmeden, meraklı bir dikkatle dinlemek
• Hissettiğini kendi cümlenizle geri yansıtmak, örneğin gerçekten bunalmış görünüyorsun demek
• Hemen çözüm önermek yerine önce duyguya alan tanımak
• Yüz ifadesi ve ses tonuyla ilgiyi göstermek

Bu davranışların merkezinde etkin dinleme vardır. Karşıdakini onarmaya çalışmadan yanında durabilmek, çoğu zaman en değerli yanıttır. Bir insanın ihtiyacı genellikle çözüm değil, duyulduğunu hissetmektir.

Onaylayıcı bir tutumun tam tersi de vardır. Duyguyu küçümseyen, alay eden ya da hemen konuyu değiştiren bir yaklaşım, kişiyi susmaya iter. Bu iki tutumu ayırt etmek, günlük konuşmalarda büyük fark yaratır. Aynı olaya verilen iki farklı tepki, ilişkinin yönünü tümüyle değiştirebilir.

İlişkilerde bu yaklaşım nasıl uygulanır?

Yakın ilişkilerde duyguları onaylamak, güveni besleyen en sağlam yollardan biridir. Partneriniz zor bir gün geçirdiğinde önce dinleyin, sonra hissettiğini adlandırın. Bu kadar yorulman çok normal demek, tartışmayı büyütmeden bağınızı güçlendirir.

Bu yaklaşım empati ile iç içe çalışır. Empati karşıdakinin yerine geçip hissetmektir, duygusal validasyon ise o hissi ona geri yansıtmaktır. İkisi birleştiğinde ilişki daha güvenli bir zemine oturur. Aile içinde de bu tutum, çocukların duygularını bastırmadan büyümesine yardımcı olur.

Uzun soluklu ilişkilerde onaylama bir alışkanlığa dönüşür. Partnerler birbirinin duygularını düzenli olarak tanıdığında, zor günlerde bile birbirlerine sığınabilecekleri bir alan oluşur. Bu güven, çatışma anında yıkıcı sözlerin önüne geçer. Düzenli bir onaylama, ilişkinin zor günlerde kopmadan durmasına yardımcı olur.

Kendi duygularımızı onaylamak ne anlama gelir?

Onaylama yalnızca başkalarına yöneltilen bir şey değildir. Kişi kendi duygularına da aynı yumuşaklıkla yaklaşabilir. Buna öz onaylama denir. Kaygılıyken kendine sakin ol demek yerine, şu an kaygılıyım ve bu anlaşılır bir tepki demek iç huzuru büyütür.

Kendi duygusal validasyon becerinizi geliştirmek için birkaç yol vardır.

1. Bir duygu belirdiğinde onu bastırmadan fark edin ve ismini koyun.
2. Bu duyguyu neden yaşadığınızı anlamaya çalışın, kendinizi suçlamayın.
3. Kendinize bir dostunuza konuşur gibi şefkatle seslenin.

Bu alışkanlık zamanla iç sesinizi yumuşatır. Duygusal validasyon kendinize uygulandığında, dış onaya olan bağımlılık da azalır.

Kendini onaylamak, duyguları görmezden gelmek anlamına gelmez. Amaç, her hissi olduğu gibi kabul edip sonra ona uygun bir yanıt seçebilmektir. Öfkeyi fark eden biri, o öfkeyle ne yapacağına daha sağlıklı karar verir. Duygusunu bastıran biri ise çoğu zaman onu ani ve kontrolsüz biçimde dışa vurur. Bu yüzden kendi duygularını tanımak, hem iç dengeyi hem de ilişkileri koruyan bir beceridir.

Sık yapılan hatalar nelerdir?

İyi niyetle söylenen bazı sözler farkında olmadan duyguyu geçersiz kılar. Boş ver, bu kadar abartma ya da başkaları çok daha kötü durumda gibi cümleler kişiyi yalnızlaştırır. Bir başka hata, duygu daha anlatılmadan çözüm sıralamaktır. Duygusal validasyon önce durup dinlemeyi, sonra konuşmayı gerektirir. Sabırlı bir sessizlik çoğu zaman en onaylayıcı yanıttır.

Sıkça Sorulan Sorular

Duyguları onaylamak şımartmak mıdır?

Hayır, bu ikisi farklı şeylerdir. Duyguyu onaylamak, kişinin hissettiğini kabul etmektir. Şımartmak ise her isteğe ve davranışa boyun eğmektir. Bir çocuğun üzüntüsünü onaylayıp aynı anda kurala uymasını beklemek mümkündür. Duyguyu tanımak sınır koymayı engellemez, aksine sınırı daha kabul edilir kılar.

Çocuklarda bu yaklaşım nasıl kullanılır?

Çocuklarda duyguyu adlandırmak çok etkilidir. Kızgın görünüyorsun ya da bu seni üzdü demek, çocuğun kendi iç dünyasını tanımasına yardımcı olur. Duygusuna alan tanınan çocuk, zamanla kendini daha iyi ifade eder. Davranışına sınır koyarken duygusunu kabul etmek, güvenli bir bağ kurmanın temelidir.

Katılmadığım bir duyguyu nasıl onaylarım?

Bir duyguyu onaylamak için ona katılmanız gerekmez. Neden böyle hissettiğini anlıyorum demek yeterlidir. Kişinin bakış açısını görmeye çalışmak, aynı fikirde olmaktan bağımsızdır. Böylece hem kendi görüşünüzü korur hem de karşınızdakinin duygusuna saygı göstermiş olursunuz. Bu tutum tartışmaları da yumuşatır.

Kendi kendini onaylamak mümkün müdür?

Evet, öz onaylama öğrenilebilir bir beceridir. Kişi kendi duygularını bastırmadan fark edip onlara şefkatle yaklaştığında iç huzuru artar. Kendine bir dost gibi seslenmek, dış onaya olan ihtiyacı azaltır. Bu alışkanlık zamanla özgüveni ve duygusal dengeyi güçlendirir. Küçük ama düzenli adımlar kalıcı fark yaratır.

Bu içerik, Uzman Psikolog Sena Sabanoğlu tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yazıda yer alan bilgiler kişisel bir değerlendirmenin yerini tutmaz, ihtiyaç duyduğunuzda bir psikoloji uzmanıyla görüşmeniz önerilir.

Kaynaklar

• Cleveland Clinic